İzmir'de, Yeşilova Höyüğü’nün yakınındaki Yassıtepe’de sürdürülen kazılar, yaklaşık 5 bin yıl önce surlarla çevrili; tapınakları, depoları, üretim alanları ve işlikleri bulunan planlı bir kenti gün yüzüne çıkarıyor. Yassıtepe Höyüğü Kazı Başkanı Doç. Dr. Zafer Derin, burayı İzmir’in zenginliğinin başladığı nokta ve bir Troya olarak tanımlıyor.

Bornova Ovası’nda yaklaşık 5 bin yıl önce kurulan bu yerleşimde; büyük küplerde ürünlerin depolandığı, üzümün şarap, pekmez ve kuru üzüme dönüştürüldüğü, bronz işlendiği ve değerli çanak çömlekler üretildiği tespit edildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ege Üniversitesi adına Doç. Dr. Zafer Derin başkanlığında yürütülen çalışmalar, İzmir’in kentleşme ve ticaret tarihine dair önemli veriler sunuyor.

Düzenli bir kentleşme

Yassıtepe’de belirli bir plan doğrultusunda şekillenen kent düzeni, Troya’nın en erken dönemleriyle çağdaş özellikler gösteriyor. Tapınakları, depo alanları ve üretim yerleriyle yelpaze şeklinde bir yerleşim planı dikkat çekiyor.

Geniş ticaret ağı

Kazılarda bulunan çok sayıda depolama küpü, tarımsal ürünlerin yoğun bir şekilde saklandığını gösteriyor. İç Batı Anadolu’dan kıyı Ege’ye ve deniz aşırı bölgelere uzanan ticari bağlantılar, Yassıtepe’nin geniş bir ağın parçası olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle Miken kültürüyle ilişkili mezarlar ve silindir mühürler, yerleşimin ticari ve sosyal önemini vurguluyor.

Tarımsal üretim ve zeytin

Yassıtepe’de üzümün yanı sıra, yaklaşık 5 bin yıllık zeytin çekirdeklerine de ulaşıldı. Bu bulgu, bölgenin tarımsal geçmişine dair önemli bir kanıt oluşturuyor.

Güç ve prestij: Panter avcılığı

Yerleşimde bulunan yırtıcı hayvan kalıntıları, dönemin yöneticilerinin güç ve prestij göstergesi olarak panter avladıklarını işaret ediyor. Ayrıca, kenti yöneten kişinin konuklarını kabul ettiği düşünülen özel bir alanın varlığı da tespit edildi.

Depremin izleri

MÖ 2800 yıllarında meydana geldiği tahmin edilen büyük bir deprem, yerleşimin tarihinde önemli bir kırılma yarattı. Duvarlardaki S biçimli deformasyonlar, felaketin etkilerini günümüze taşıyor.

Haber: Mustafa Kemal DEMİR