Cumhurbaşkanı Erdoğan, törende yaptığı konuşmada yeni bir eğitim-öğretim yılının heyecanını, umudunu ve sevincini hep birlikte yaşadıklarını belirterek şunları söyledi:

 

"Bu tatlı heyecanı, 42 yıllık geçmişiyle başkent Ankara'nın en gözde eğitim kurumlarından biri olan Gazi Anadolu Lisesinde sizlerle beraber yaşamaktan duyduğum memnuniyeti ifade etmek istiyorum. Geçen hafta ilkokul ve ortaokul ilk sınıfları ile anaokullarımızı neşeyle dolduran yavrularımız, uyum haftası kapsamında okullarına başlamıştı. Bugün de 'Mayamız Birlik İlk Dersimiz Kardeşlik' temasıyla tüm öğrencilerimiz okullarıyla buluştular. Öncelikle 2026-2027 eğitim öğretim yılının öğrenci ve öğretmenlerimiz başta olmak üzere eğitim camiamıza hayırlı olmasını diliyorum."

 

"Çocuklarımızın başarı grafiği her yıl yükseliyor"

Türkiye'nin dört bir yanında görev yapan öğretmenlere selamlarını gönderen Erdoğan, hayat yolculuklarında çocukların ellerinden tutan, onların yolunu ve ufkunu aydınlatan tüm hocalara şükranlarını sundu.

 

Vazifeleri sırasında şehit düşen, afet ve kazalarda hayatını kaybeden, ebediyete uğurladıkları tüm eğitim neferlerini rahmet ve minnetle yâd eden Erdoğan, "Rabbim ruhlarını şad, mekanlarını cennet eylesin." dedi.

 

Bugünkü programda olduğu gibi her eğitim öğretim yılı başlangıcında zihni açık, ufku geniş, bilgili, kültürlü, donanımlı, özgüven sahibi nesillerin yetişmekte olduğunu görmenin bahtiyarlığı içerisinde olduklarını vurgulayan Erdoğan, şöyle konuştu:

 

"Gençlerimizle, evlatlarımızla her buluşmamızda şuna şahit oluyorum. Birileri sürekli kötümser senaryolar yazsa da gerçekten başarılı, dünyayı takip eden, teknolojiyi iyi kullanan, kendini geliştirmeye çalışan pırıl pırıl, ışıl ışıl bir gençlik filiz veriyor. Sadece eğitimde değil, sporda, sanatta, bilimde ve diğer alanlarda maşallah çocuklarımızın başarı grafiği her yıl yükseliyor. İşte en son PISA 2025 sonuçları bu tespitimizi bir kere daha teyit etti. 91 ülkenin katıldığı PISA 2025 Raporu'na göre, Türkiye fen bilimleri, matematik ve okuma becerileri alanında OECD ülkeleri arasında puanını en fazla artıran ülke oldu. Türkiye'nin her üç alandaki başarı sıralaması yüzde 50 oranında arttı. Her üç alanda da performansını anlamlı düzeyde artıran tek ülke olduk. Fırsat eşitliği açısından ise avantajlı ve dezavantajlı öğrenci grubunda performansını yükselten tek OECD ülkesi Türkiye'ydi. PISA sonuçlarının eğitim camiamıza hayırlı uğurlu olmasını diliyorum. Bu başarılı sonucun alınmasında emeği geçen tüm öğretmen, öğrenci ve velilerimizi gönülden tebrik ediyorum."

 

"Ne yapıyorsak öğrencilerin başarısı için yapıyoruz"

"Burada şunu da üzülerek söylemek durumundayım. Milletçe hepimizi sevindirmesi gereken bu başarıyı maalesef birilerinin karalamaya, küçümsemeye, önemsizleştirmeye çalıştıklarını da görüyoruz. Hayata yalnızca siyasi ve ideolojik çıkarlar üzerinden bakan bu kompleksli zihniyeti kendi hezeyanlarıyla baş başa bırakıyoruz." diyen Erdoğan, şunları kaydetti:

 

"Biz onları umursamıyoruz. Siz de moralinizi bozmalarına izin vermeyin. Bu ülkenin Cumhurbaşkanı olarak kıvanç kaynağımız olan tüm öğrenci ve öğretmenlerimizle iftihar ediyoruz. İstikbalimizin güvencesi olarak gördüğümüz her bir evladımızın bugün bir kez daha alnından öpüyor, hepsini muhabbetle kucaklıyorum."

 

Cumhurbaşkanı Erdoğan, öğrenci ve öğretmenlere hitaben, "Şunu bilmenizi isterim ki ne yapıyorsak sizlerin başarısı için yapıyoruz. Çocuklarımızın daha müreffeh, daha güçlü, itibarlı ve kalkınmış bir ülkede yaşaması için yapıyoruz. Gençlerimizin hayallerine giden yolu ardına kadar açmak için yapıyoruz. Öğretmenlerimizin bilgi ve birikimlerini öğrencilerine tam ve eksiksiz bir şekilde aktarabilmeleri için yapıyoruz." diye konuştu.

 

"Hazırladığımız tüm bütçelerde aslan payını eğitime ayırdık"

Göreve geldikleri günden itibaren eğitime özel önem verdiklerini vurgulayan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

 

"Her şey eğitimle başlar dedik. Eğitim olmazsa diğer her şey eksik kalır, yarım kalır dedik. Hazırladığımız tüm bütçelerde aslan payını eğitime ayırdık. 2002 yılında merkezi bütçeden eğitime ayrılan pay yüzde 7,6 ile dördüncü sıradayken son 24 yıldır hep ilk sırada oldu. Hatta bu payı iki katına çıkararak, 2026 yılında yüzde 15,33'e ulaştırdık. 2002 yılında 343 bin olan derslik sayısı bugün 626 bine çıktı. Sadece Ankara'mızda son iki yılda yatırım tutarı 1 milyar 989 milyon lirayı bulan tam 30 yeni okul açtık. 544 yeni dersliği hizmete verdik. Bugün aynı zamanda bunların toplu açılışını sizlerle birlikte gerçekleştiriyoruz. Yeni okullarımızın şehrimize hayırlı olmasını temenni ediyorum."

 

Tüm yatırımlarının ve bütün çabalarının, yarının Türkiye'sini en iyi, en modern, en dayanıklı şekilde inşa etmek için olduğunu belirten Erdoğan, "Bunlar, hangi gelir seviyesinden olursa olsun, evlatlarımızın tamamının eşit ve adil eğitim imkânlarına sahip olması içindir. Bunlar, eğitime hayat veren sınıfın kalbi ve ruhu olan öğretmenlerimizin görevlerini gönül huzuruyla yerine getirebilmeleri içindir. Bunlar, Çankaya'dan Sincan'a, Mamak'tan Keçiören'e Ankara'mızın her ilçesinde çocuklarımızın daha iyi şartlarda eğitim görmesi içindir." şeklinde konuştu.

 

Eğitimde fırsat eşitliğini yaygınlaştırmak, eğitimin kalitesini artırmak için her türlü imkânı seferber etmiş durumda olduklarını belirten Erdoğan, "2003'ten bu yana yürüttüğümüz Ücretsiz Ders Kitabı Projesi'yle okullar açıldığında kitapları evlatlarımızın sıralarında hazır ettik. Bugüne kadar 4 milyar 306 milyondan fazla ders kitabını öğrencilerimizle buluşturduk. İnşallah bundan sonra da Ankara'yla birlikte Türkiye'nin eğitim altyapısını güçlendirmeye devam edeceğiz." diye konuştu.

 

Erdoğan, öğretmen ve öğrencilere seslenerek, şu ifadeleri kullandı:

 

"İnsanı diğer canlılardan ayıran, kendi hakikatinin farkına varabilmesidir. İyiyi kötüden, doğruyu yanlıştan ayırma kabiliyeti fıtratımıza yerleştirilmiş bir pusuladır. Maarif, bu pusulayı ince ayarla geliştirip insanın içindeki o cevheri açığa çıkarma mücadelesidir. İnsanın içindeki öz hiçbir çağda değişmez.

 

Değişen, sadece onu hayata taşıma tarzımızdır. Değişen, çocuklarımıza neyi, hangi usulle öğrettiğimiz, hangi imkânlarla onları donattığımız, hangi becerilerle öğrencilerimizi teçhiz ettiğimizdir."

 

Küresel rekabetin kızıştığı, bilim ve teknolojinin mesafeleri ortadan kaldırdığı yeni bir dünyada yaşadıklarını vurgulayan Erdoğan, "Biliyoruz ki bugünün ve geleceğin dünyasında ilerlemenin, kalkınmanın, uluslararası rekabette öne geçmenin yolu eğitimde alınan mesafedir. Sadece bu yeni dünyada başarılı olmak için değil, ayakta kalmak için de nitelikli eğitime ihtiyacımız var." diye konuştu.

 

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bunun için yapılması gerekenlerin belli olduğunu ifade ederek, şöyle devam etti:

 

"Bir defa öğrencilerimizin vizyonu, ufku, zihni öncelikle olabildiğince geniş olacak, açık olacak. Evlatlarımız önce kendi ülkesini, kendi milletini iyi tanıyacak. Bununla yetinmeyip gönül coğrafyamızı iyi tanıyacak, dünyayı iyi tanıyacak. Çağın nimetleri olan teknolojiyi, interneti, yapay zekâyı çok iyi kullanırken bunların taşıdığı risklere karşı uyanık olacak, teknolojinin esiri olmayacak."

 

Öğretmenlerin, kendilerine emanet edilen öğrencileri en güzel şekilde yetiştirirken onların iyi birer fert olması için gayret göstermesinin önemine işaret eden Erdoğan, "Ailelerimiz, sınav başarısını önemsedikleri kadar çocuklarımızın ahlaklı, saygılı, milli ve manevi değerlerine bağlı olmalarını da önemseyecek." diye konuştu.

 

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bunlar sağlandığında hem içinde bulundukları çağın tehlikelerinden korunmuş olacaklarına hem de küresel rekabette öne çıkmış olacaklarına inandığını belirterek, şunları kaydetti:

 

"Diğer türlü ya bu yarışta geriye düşeriz ya da millet olarak bizi biz yapan değerlerimizi kaybederiz. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'miz, işte bu hassasiyetlerin neticesinde vücut bulmuş kuşatıcı bir modeldir. Modelimizin özünde, çağın bilgisiyle bu milletin köklü değerlerini birleştiren 'köklerden geleceğe' anlayışı yatıyor. Modelimizle bilgiyi sadece ezberleyen değil, o bilgiyi kullanabilen, eleştirel düşünebilen, problem çözebilen, sorumluluk sahibi, yetkin ve erdemli bir nesil yetiştirmeyi hedefliyoruz.

 

Bunda da muradımız şudur, yarının mühendisleri, yarının doktorları, yarının öğretmenleri, bilim insanları, sanatçıları, yazarları, şairleri, siyasetçileri, bürokratları işte bu sıralardan çıkacak; Gazi Anadolu Lisesi gibi okullarımızdan çıkacak. İnşallah, Türkiye'yi gençlerimiz yönetecek. Türk milletine, bugün okullarına başlayan yavrularımız hizmet edecek. Şahsen ömrümüzü adadığımız büyük ve güçlü Türkiye davasını onlar omuzlayacak, gençlerimiz omuzlayacak. Bu zorlu mücadelenin bayraktarlığını onlar yapacak, sizler yapacaksınız."

 

"Sizi gözü gibi koruyan, sizin için tüm gücünü kullanan büyük bir devletiniz var"

Asıl meselenin bu neslin, bu mukaddes sancağı taşırken, bu kutlu mücadeleyi verirken ihtiyaç duyacağı her türlü kabiliyete sahip olması olduğuna işaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Aklı ilimle, kalbi değerlerimizle, yüreği vatan sevgisiyle yoğrulmuş böyle bir neslin Türkiye Yüzyılı'nın en sağlam teminatı olacağına inanıyorum." dedi.

 

Erdoğan, bu hedeflerin gerçeğe dönüşmesinin öğretmenlerin vereceği samimi desteğe bağlı olduğuna işaret ederek, öğretmenlerden öğrencileri okumaya, araştırmaya, düşünmeye daha fazla teşvik etmelerini istedi, emekleri ve fedakârlıkları için teşekkür etti.

 

Öğrencilere seslenen Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle konuştu:

 

"Çok sevgili evlatlarım, sizlerden de bazı beklentilerim var. Dünya sürekli değişiyor olsa da başarının formülü asırlardır değişmedi. Hep söylediğim gibi, okuyun, düşünün, uygulayın, neticelendirin. Kendinize inanın. Milletinize ve devletinize güvenin. Hayatta başarılı olma umudunuzu hiçbir zaman yitirmeyin. İman ve inanç olduğu sürece imkânın da olacağını aklınızdan çıkarmayın. Hani merhum Necip Fazıl diyor ya, 'Bir gençlik, bir gençlik, bir gençlik... Zaman bendedir ve mekan bana emanettir şuurunda bir gençlik...' İşte üstadın tarif ettiği o nesil sizlersiniz.

 

Sizlerden büyük düşünmenizi, önünüze büyük hedefler koymanızı, o hedeflere doğru yılmadan, yıkılmadan ilerlemenizi bekliyorum. Şunu da lütfen unutmayın. Sizler kapasite olarak, birikim ve yetenek olarak, imkânlar açısından başka ülkelerdeki akranlarınızdan asla geride değilsiniz. Biraz önce de söyledim. Hemen her alanda birinci sınıf imkânlara, sizleri candan seven öğretmenlere, size değer veren, sizin kendinizi en iyi şekilde yetiştirmeniz için hiçbir fedakârlıktan kaçınmayan ailelere sahipsiniz. Aynı zamanda sizi gözü gibi koruyan, sizin için tüm gücünü kullanan büyük bir devletiniz var."

 

"Ümitsizliğe asla kapılmamanızı istiyorum"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Biz, hangi görüşe, kökene, gelir grubuna ait olursa olsun hiçbir evladımızı sokakta bulmadık, sokakların insafına da terk etmedik. Sizler bizim göz bebeğimizsiniz. Has bahçemizin güllerisiniz. Sizlerden kendinize güvenmenizi, ülkenize güvenmenizi, özellikle sosyal medyada köpürtülen sahte ve sanal hikâyelere bakıp da ümitsizliğe asla kapılmamanızı istiyorum." dedi.

 

Öğrencilere, "İnanıyorsanız mutlaka başaracaksınız. Kendinize güveniyorsanız, hayallerinizi inşallah gerçekleştireceksiniz." diyen Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

 

"Düzenli ve disiplinli bir şekilde çalıştığınız sürece yolunuz da bahtınız da Allah'ın izniyle sonuna kadar açıktır. Bunun için bir gününüzü bile boşa geçirmeden geleceğe hazırlanmanız, bilginize yeni bilgiler, fikirlerinize yeni fikirler eklemeniz çok önemlidir. Siz evlatlarımdan, ufkunuzu geniş, zihninizi açık, merakınızı her zaman canlı tutmanızı bekliyorum. Ben sizlere inanıyor, sizlere sonsuz derecede güveniyorum. Gözlerinizdeki ışıltıda, Türkiye'nin yarınlarını görüyor, heyecanlanıyorum. Bu düşüncelerle sözlerime son verirken yeni eğitim öğretim yılının bir kez daha hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum. Öğrencilerimize, öğretmenlerimize, velilerimize eğitim öğretim camiamızın tüm paydaşlarına başarılarla dolu bir yıl diliyorum. Açılışını yaptığımız eğitim kurumlarımız Ankara'mıza hayırlı, uğurlu olsun diyor, sizleri bir kez daha sevgiyle, saygıyla selamlıyor, evlatlarımızın her birinin gözlerinden öpüyorum."

 

Bakan Tekin: "PISA'da ulaştığımız zirve, kendi evladına yürekten inanan bir milletin zaferidir"

 

Millî Eğitim Bakanı Tekin de konuşmasına, maarifi devletin öncelikli davası haline getirmesi dolayısıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan'a teşekkürlerini ileterek başladı. Tekin, yeni eğitim öğretim yılının tüm öğrenci ve öğretmenlere hayırlı olmasını diledi.

 

Tekin, devletin imkânlarını Türkiye'nin en ücra köşesine kadar ulaştırdıklarını, okulları milletin istikbalini kuran en sağlam kapılardan biri haline getirdikdilerini dile getirerek, öğretmenlerin emeğini ve iradesini eğitimin merkezinde hak ettiği mevkiye taşıdıklarını söyledi.

 

Her bir öğrencinin önüne emeğinin karşılığını alabileceği ve kendi istikbalini kendi gayretiyle kurabileceği bir yol açtıklarını vurgulayan Tekin, "Nitekim üç yıldır tatbik ettiğimiz Türkiye Yüzyılı Maarif Modelimizle de evlatlarımızı, çağının ilmini, bilgisini ve becerisini kuşanan, sahip olduğu kudreti hakka, adalete ve iyiliğe vakfeden yetkin ve erdemli nesiller olarak yetiştirmenin gayreti içindeyiz." dedi.

 

Tekin, sözlerine şöyle devam etti:

 

"Çeyrek asırdır milletimizin evlatları için nakşetmeye çalıştığımız bu büyük istikbal tasavvuru, bugün çocuklarımızın başarısında ve bütün dünyanın şahitliğinde vücut bulan, elle tutulur bir hakikate dönüşmüştür. Neredeyse dünyada tüm ülkeler eğitimde gerilerken, bizim evlatlarımız 8 Eylül'de açıklanan PISA 2025 döngüsünde puanlarını en fazla yükselten ülke olarak göğsümüzü kabarttılar. Ulaştığımız bu zirve, kendi evladına yürekten inanan, onun önündeki engelleri sabırla ve inatla kaldıran, istikbalini kimseye muhtaç olmadan kendi iradesiyle kuran bir milletin, çeyrek asırlık emeğiyle taçlandırdığı büyük bir zaferdir. Bu vesileyle, bu başarının her satırında alın teri bulunan aziz öğretmenlerimize, gayretleriyle bizleri asla mahcup etmeyen sevgili öğrencilerimize ve evladının yolunu sevgiyle, sabırla ve duayla aydınlatan bütün eğitim ailemize gönülden şükranlarımı sunuyorum, Allah kendilerinden razı olsun."

 

"Kardeşlik hukukumuzu yeniden pekiştirmeyi maarifimizin başta gelen vazifesi olarak görüyoruz"

Bakan Tekin, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın öncülüğünde Cumhur İttifakı'nın kararlı iradesiyle ve milletin ferasetiyle sahip çıktığı tarihi bir anın şahitleri olduklarını, TBMM'de kabul edilen kanunla birlikte "Terörsüz Türkiye"nin artık bir hasret olmaktan çıkıp devletin iradesiyle mühürlenmiş sarih bir istikamete dönüştüğünü bildirdi.

 

Bu istikametin hakkını vermek, barışı hukuk metinlerinin sınırında bırakmayıp, onu maarifin, kalkınmanın ve müşterek bir medeniyet ülküsünün muhtevasıyla zenginleştirmek, başta eğitim camiası olmak üzere herkesin omzuna yüklenmiş şerefli bir mesuliyet olduğunu aktaran Tekin, "Biliyoruz ki bu aziz milleti asırlardır tek yürek halinde ve bir arada tutan asıl harç, farklılıkları aynı medeniyetin ahenkli bir nağmesi olarak gören engin ve hoşgörülü irfan anlayışımızdır. Bizler de bu anlayış doğrultusunda hareket ediyor, milletimizin arasına sonradan sokulmuş nifak tohumlarını temizlemeyi, kardeşlik hukukumuzu yeniden pekiştirmeyi maarifimizin başta gelen vazifesi olarak görüyoruz." diye konuştu.

 

"Mayamız Birlik İlk Dersimiz Kardeşlik"

Bakan Tekin, söz konusu vazifenin gereği olarak yeni eğitim öğretim yılına milletin birliğini ve kardeşliğini anlatan "Mayamız Birlik İlk Dersimiz Kardeşlik" temasıyla başlayacaklarını, tüm okullarda bu hafta milli birlik, kardeşlik, demokrasi ve insan hakları temalı etkinliklere ve farkındalık çalışmalarına ayırdıklarını vurgulayarak, "Hazırladığımız özel kılavuzlarla da bu şuuru, tek bir haftaya sığdırmayıp yıl boyunca evlatlarımızın gönlünde diri tutmayı esas aldık." ifadesini kullandı.

 

Tekin, "'Anadolu irfanının eğitime katkıları' başlığıyla düzenlediğimiz çalıştaylarda dedelerimizden akademisyenlerimize birçok paydaşımızı bir araya getirdik. Bu istişarelerin bir meyvesi olarak Alevi-Bektaşi kardeşlerimizin evlatları kendi inanç ve kültür geleneğini sağlıklı biçimde öğrenebilsin diye, Hayat Boyu Öğrenme çatısı altında 12 yeni modülü hazırlayıp uygulamaya koyduk." açıklamasında bulundu.

 

"Türkiye, 'dünya, beşten büyüktür' söylemiyle küresel sömürü düzenine meydan okumakta"

Tekin, tesis edilen huzur ve kardeşlik ortamının sadece Türkiye için değil, bölgesel ve küresel düzeyde etkileri olan büyük bir uyanışın habercisi olduğunu söyleyerek, şunları kaydetti:

 

"Müntesibi olduğu zengin medeniyete ait ilke ve değerlerin aktif, bilinçli ve güçlü temsilcisi olma vasfını yeniden kazanan Türkiye, 'dünya, beşten büyüktür' söylemiyle küresel sömürü düzenine meydan okumakta, 'Türkiye, Türkiye'den ibaret değildir' vizyonuyla bölgesel ve tarihsel sorumluluklarına şahsınızda sahip çıkmaktadır. İnsan hak ve özgürlükleri ile demokratik değerlerin en yetkin örneğini oluşturduğu iddiasıyla dünyaya nizam vermeye çalışan küresel riyakârlıkların aksine, daha adil ve daha özgür bir dünyanın inşası için dünyanın tüm mağdurları ve mazlumları adına mücadele bayrağını yükseltmekteyiz.

 

İnşallah, bu topraklarda yeşeren huzur ve kardeşlik iklimi, çevremizdeki bütün mazlum coğrafyalara bir umut, bir şafak olup yayılacak, hakkın ve barışın sesi olma davamız, bu aziz milletin gayretiyle bütün insanlığa ulaşacaktır. Bugün milletimize bu ufku kazandıran, içeride kardeşliği, dünyada barışı büyüten bu tarihi yürüyüşün öncüsü olan zat-ı devletlerinize, 40 yılı aşkın bir acıyı sabırla, cesaretle ve engin bir basiretle dindirerek bu millete huzur içinde bir gelecek ümidini yeniden armağan ettiğiniz için eğitim ailem adına en kalbi şükranlarımı arz ediyorum."

 

Tekin, milletin birliği için tavizsiz bir irade ortaya koyan MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'ye ve davaya gönül veren herkese de teşekkür etti.

 

Eğitim öğretim yılı açılışından notlar

Saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başlayan programda, Sincan Itri Güzel Sanatlar Lisesi öğrencilerinden oluşan koro, "Uzun ince bir yoldayım" ve "Sakarya Türküsü" eserlerini seslendirdi.

 

Ankara Güzel Sanatlar Müzik İlkokulundan iki öğrenci koro eşliğinde "İlim ilim bilmektir" ve "Çayeli'nden öteye" eserlerini söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Çayeli'nden öteye" türküsüne eşlik etti.

 

Erdoğan öğrencilere, "Üstün başarılar diliyorum, sizlerde bu kabiliyeti görüyorum." dedi.

 

Programda, "Mayamız Birlik İlk Dersimiz Kardeşlik" teması ve Türkiye'nin PISA 2025'teki başarısıyla ilgili hazırlanan videolar gösterildi.

 

Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Türk bayrağının olduğu bir tablo takdim edildi.

 

Kurdele kesim töreni sırasında dua, Ümitköy Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencisi Harun Yılmaz tarafından okundu.

 

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Bakan Tekin, protokol üyeleri ve öğrencilerle yeni eğitim öğretim yılı dolayısıyla ders zilini çaldı.